Το καλάθι μου

Κανέλα: Ένα φυσικό φάρμακο κατά του διαβήτη


Η κανέλα αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα μπαχαρικά στον κόσμο. Οι πιο γνωστές ποικιλίες της είναι η κασσία (Cassia) που συχνά αναφέρεται και ως κινέζικη και η λεγόμενη γνήσια, την οποία βρίσκουμε στην αγορά ως κανέλα Κεϋλάνης (Ceylon). Άλλες γνωστές ποικιλίες κανέλας είναι η Korintje, γνωστή και ως κασσία Παντάνγκ (Padang Cassia) και η κανέλα Σαϊγκόν (Saigon).

Η κανέλα Κεϋλάνης εξάγεται από τον εσωτερικό φλοιό των κλαδιών του δέντρου Κιννάμωμον (Cinnamon) που, εκτός από τη Σρι Λάνκα, ευδοκιμεί επίσης στις Ανατολικές Ινδίες, στις Αντίλλες, στην Ιάβα και στη Μαδαγασκάρη. Τα είδη Cassia, Korintje και Saigon εξάγονται από συγγενικά δέντρα που φύονται στην Κίνα, στην Ινδονησία και στο Βιετνάμ αντίστοιχα.

Cassia vs. Ceylon

Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να καταλάβει κανείς τη διαφορά ανάμεσα στις δύο ποικιλίες. Το ξύλο της κασσίας αποτελείται από μία κοκκινωπή και παχιά φλοίδα, ενώ η κανέλα Κεϋλάνης αποτελείται από πολλές και λεπτές καφετί στρώσεις. Ακόμη, το ξύλο της πρώτης είναι σκληρότερο σε αντίθεση με αυτό της δεύτερης. Γευστικά η cassia έχει μία περισσότερο πικάντικη γεύση, ενώ η "γνήσια" αφήνει μία ηπιότερη επίγευση, αλλά με αρκετά πλουσιότερο άρωμα. 

Η πιο ουσιαστική όμως διαφορά ανάμεσα στις δύο αυτές ποικιλίες είναι η περιεκτικότητά τους σε κουμαρίνη, μία ουσία με ισχυρές αντιπηκτικές ιδιότητες που σε μεγάλες ποσότητες καθίσταται τοξική σε σημείο που μακροπρόθεσμα μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο συκώτι και στα νεφρά. Η κινέζικη κανέλα θεωρείται ως μία από τις κυριότερες φυσικές πηγές κουμαρίνης με περιεκτικότητα που κατά μέσο όρο κυμαίνεται γύρω στο 0,3%. Αντιθέτως η περιεκτικότητα της κανέλας Κεϋλάνης περιορίζεται συνήθως κοντά στο 0,005%.

Ένας τρόπος να ξεχωρίσουμε αν η κονιορτοποιημένη κανέλα μας είναι από την Κίνα ή από την Σρι Λάνκα είναι να ρίξουμε πάνω της μερικές σταγόνες βάμμα ιωδίου. Η επαφή του ιωδίου με την κινέζικη κανέλα θα μας δώσει μία έντονη μπλε απόχρωση. 

Κινέζικη Κανέλα vs. Κανέλα Κεϋλάνης - Εναλλακτικό

Θεραπευτικές ιδιότητες

Η κανέλα είναι ένα μοναδικό μπαχαρικό με σημαντικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και θεραπευτικές ιδιότητες. Μπορεί να μειώσει το αίσθημα της πείνας και να καθυστερήσει το ρυθμό της γαστρικής κένωσης, υποβοηθώντας τη λειτουργία της πέψης. Ακόμη, αυξάνει το μεταβολισμό της γλυκόζης, ρυθμίζοντας τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα κυρίως σε άτομα που πάσχουν από διαβήτη τύπου ΙΙ. Σύμφωνα μάλιστα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Diabetic Medicine, η κανέλα Κεϋλάνης αποτελεί το καλύτερο φυσικό συστατικό κατά του διαβήτη τύπου ΙΙ.

Η ουσία MHCP, μία πολυφαινόλη που περιέχεται στην κανέλα και έχει την ιδιότητα να μιμείται την ινσουλίνη, ενεργοποιεί τους κυτταρικούς υποδοχείς της τελευταίας και δρα εντός των κυττάρων σε συνέργεια με αυτή, κάτι που μπορεί να επιφέρει - εκτός από μείωση του σακχάρου στο αίμα - και επιπλέον μείωση των λιπιδίων και της κακής χοληστερόλης που εν μέρει ελέγχονται από την ινσουλίνη. Μάλιστα, έρευνα που διεξήχθη το 2003 στο Human Nutrition Research Center στο Beltsville, κατά την οποία χορηγήθηκε σε ανθρώπους κανέλα κασσία για διάστημα 40 ημερών, είχε σαν αποτέλεσμα τη μείωση του σακχάρου έως και κατά 30%, τη μείωση της κακής χοληστερόλης (LDL-c) από 12% έως 26% και τη μείωση των τριγλυκεριδίων από 23% έως 30%. Η γλυκόζη στο αίμα των υποκειμένων παρέμεινε χαμηλή ακόμη και για 20 ημέρες μετά το πέρας της έρευνας, ενώ παρατηρήθηκε επίσης πως η υπογλυκαιμική ιδιότητα της κανέλας δεν αλλάζει σημαντικά με την αύξηση της δοσολογίας. 

Σύμφωνα με μία μετα-ανάλυση που συμπεριελάμβανε 10 έρευνες, δε βρέθηκε σημαντική στατιστική διαφοροποίηση στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη σε άτομα που έχουν επίπεδα γλυκόζης κοντά στα φυσιολογικά, γεγονός που σημαίνει πως η λήψη κανέλας δεν οδηγεί σε υπογλυκαιμία.

Άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Journal of Neuroimmune Pharmacology έδειξε πως κατά την πέψη της κανέλας, παράγεται βενζοϊκό νάτριο, μία ουσία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία νευρολογικών παθήσεων. Μάλιστα, σύμφωνα με άλλη έρευνα που έλαβε χώρα στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Rush του Σικάγο, η κανέλα μπορεί να παρέχει προστασία ακόμη και από τη νόσο του Πάρκινσον.

Σε πειράματα στο εργαστήριο, η κανέλα φάνηκε να εξουδετερώνει κάποιες ελεύθερες ρίζες που παράγονται κατά τον φυσιολογικό μεταβολισμό και είναι ιδιαίτερα αυξημένες στους διαβητικούς.

Τέλος, αν και χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, η κανέλα πιστεύεται πως ανακουφίζει από τα συμπτώματα της αρθρίτιδας και των πόνων της έμμηνου ρύσεως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε μαγγάνιο, ενώ φαίνεται πως βοηθά και στην πρόληψη λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος καθώς διαθέτει ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή δράση.

Παρενέργειες & δοσολογία

Η κουμαρίνη ως αρωματικό πρόσθετο τροφίμων έχει απαγορευθεί στις ΗΠΑ ήδη από το 1954. Στην ΕΕ, όσον αφορά στην περιεκτικότητα των τροφίμων και των ποτών σε κουμαρίνη, το ανώτατο επιτρεπτό όριο έχει οριστεί στο 0,2%. Ωστόσο, έρευνα που διεξήχθη το 2014 στη Δανία και συγκεκριμένα σε 74 εμπορικά προϊόντα που περιείχαν κανέλα, έδειξε πως αυτά ξεπερνούσαν τα ευρωπαϊκά όρια σχεδόν κατά 50%. Όσον αφορά την κατανάλωσή της, η μέγιστη συνιστώμενη Ανεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (TDI) έχει οριστεί στο 0,01% του συνολικού μας βάρους.

Η κινέζικη κανέλα περιέχει κατά μέσο όρο 3mg κουμαρίνης ανά γραμμάριο. Στην καθημερινότητά μας αυτό συνεπάγεται πως ένας ενήλικας βάρους 60 κιλών δεν πρέπει να καταναλώνει περισσότερα από 2gr κινέζικης κανέλας ημερησίως, ενώ ένα παιδί βάρους 15 κιλών δεν πρέπει να καταναλώνει περισσότερο από μισό γραμμάριο την ημέρα. Στον αντίποδα, η κανέλα Κεϋλάνης περιέχει απειροελάχιστη ποσότητα κουμαρίνης, κάτι που την καθιστά ιδανική επιλογή για τους λάτρεις της κανέλας.

Η κουμαρίνη είναι μία ουσία με ισχυρές αντιπηκτικές ιδιότητες. Για το λόγο αυτό, αντενδείκνυται η κατανάλωση κινέζικης κανέλας από άτομα που λαμβάνουν ήδη κάποιο αντιπηκτικό φάρμακο ή από άτομα που πάσχουν από κάποια διαταραχή ελλιπούς πήξεως του αίματος.

Λόγω της τοξικότητας της κουμαρίνης σε μεγάλες ποσότητες, ειδικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, καλό είναι να περιορίζεται η ποσότητα της κινέζικης κανέλας ή/και να αντικαθίσταται με κανέλα Κεϋλάνης.

Τέλος, υπάρχει ένας μικρός αριθμός ατόμων που μπορεί να εκδηλώσει αλλεργία στην κανέλα.

Το παρόν άρθρο δεν αποτελεί μέσο διάγνωσης, αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς.