Η διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν αφορά μόνο τη μητέρα, αλλά επηρεάζει το μεταβολικό και φλεγμονώδες της προφίλ που - μέσω του πλακούντα - συνδέεται με τις συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται το έμβρυο.
Ο πλακούντας λειτουργεί ως ρυθμιστής μεταφοράς
(γλυκόζης, λιπαρών οξέων και αμινοξέων) και ως «μεταφραστής» ορμονικών και φλεγμονωδών σημάτων από τη μητέρα προς το έμβρυο. Όταν το μητρικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από ινσουλινοαντίσταση, υπεργλυκαιμία, δυσλιπιδαιμία ή χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή, ο πλακούντας μπορεί να προσαρμόσει τη λειτουργία του με τρόπους που επηρεάζουν την εμβρυϊκή ανάπτυξη και τον μεταβολικό προγραμματισμό.
Σε μελέτες παρατήρησης, η υψηλότερη πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερο κίνδυνο σακχαρώδη διαβήτη κύησης
(GDM) και προεκλαμψίας, καθώς και με υπερβολική αύξηση βάρους στην κύηση. Επίσης φαίνεται πως σχετίζεται με υψηλότερη φλεγμονή και οξειδωτικό στρες στο σώμα της μητέρας, κάτι που ενδέχεται να επιβαρύνει το λιπιδαιμικό προφίλ και το ορμονικό περιβάλλον.
Ένα δυσμενές μητρικό μεταβολικό περιβάλλον στην κύηση
(π.χ. υψηλός ΔΜΣ, υπερβολική αύξηση βάρους κύησης, GDM) σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας και με δείκτες ινσουλινοαντίστασης αργότερα στην παιδική και εφηβική ηλικία.
Απεναντίας, μία ποιοτική και ισορροπημένη διατροφή στην εγκυμοσύνη λειτουργεί προληπτικά, γιατί στηρίζει τον γλυκαιμικό έλεγχο, τη σωστή αύξηση βάρους και την επάρκεια βασικών μικροθρεπτικών συστατικών. Αν και δεν εξαλείφει κάθε κίνδυνο, μειώνει ουσιαστικά την πιθανότητα για επιπλοκές που σχετίζονται με κακή θρέψη, μεταβολική επιβάρυνση και διατροφικές ελλείψεις.
Η βάση της διατροφής καλό είναι να είναι τα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια, τα καλής ποιότητας αμυλούχα τρόφιμα, τα γαλακτοκομικά ή άλλα ισοδύναμά τους, τα αβγά, το ψάρι, το κοτόπουλο και άλλες πηγές πρωτεΐνης. Όσο λιγότερος χώρος μένει για fast food, αναψυκτικά, γλυκά και πολύ επεξεργασμένα σνακ, τόσο πιο εύκολο είναι να καλυφθούν οι ανάγκες της εγκυμοσύνης χωρίς περιττές θερμίδες.
Tip: Χτίζουμε το κύριο γεύμα μας με τον απλό κανόνα πρωτεΐνη + αμυλούχο + λαχανικά
Στην εγκυμοσύνη δε χρειάζεται να τρώμε για δύο. Οι ανάγκες αυξάνονται, αλλά αυτό δε σημαίνει διπλές ποσότητες. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η ποιότητα και η σταθερότητα των γευμάτων, ώστε να αποφεύγονται η υπερφαγία, οι μεγάλες αυξομειώσεις στην πείνα και η υπερβολική αύξηση βάρους.
Tip: Αντί να αυξήσεις την ποσότητα της μερίδας σου, πρόσθεσε ένα μικρό θρεπτικό σνακ μέσα στη μέρα, όπως γιαούρτι, φρούτο με ξηρούς καρπούς ή ψωμί με τυρί
Η
πρωτεΐνη χρειάζεται καθημερινά στη διατροφή, καθώς βοηθά στον κορεσμό, στη σταθερότητα του σακχάρου και στην κάλυψη των αναγκών της μητέρας και του εμβρύου. Καλές επιλογές αποτελούν τα αβγά, το γιαούρτι, το τυρί, τα όσπρια, το ψάρι, το κοτόπουλο και το άπαχο κρέας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε θρεπτικά συστατικά όπως το
φυλλικό οξύ, ο
σίδηρος, το
ασβέστιο και η
βιταμίνη D. Το φυλλικό οξύ είναι κρίσιμο ήδη πριν από τη σύλληψη και στο πρώτο τρίμηνο, ο σίδηρος συνδέεται με την πρόληψη της αναιμίας, ενώ ασβέστιο και βιταμίνη D είναι σημαντικά για την υποστήριξη των αυξημένων αναγκών της κύησης.
Αντιθέτως, χρειάζεται περιορισμός σε τρόφιμα που δίνουν πολλές θερμίδες αλλά λίγη θρεπτική αξία, όπως αναψυκτικά, γλυκά, τηγανητά και πολύ λιπαρά ή πολύ αλμυρά έτοιμα τρόφιμα. Αυτές οι επιλογές δε βοηθούν ούτε στον κορεσμό ούτε στην ποιότητα της διατροφής και συχνά ευνοούν υπερβολική πρόσληψη ενέργειας.
Tip: Μείωσε τα ζαχαρούχα ροφήματα και το τσιμπολόγημα, αντικαθιστώντας τα με φρούτα ή άλλα υγιεινά σνακ
Το ψάρι μπορεί να αποτελέσει μία πολύτιμη επιλογή, αρκεί να επιλέγονται σωστά είδη και ποσότητες. Οι οδηγίες υποστηρίζουν κατανάλωση ψαριού με προσοχή σε ψάρια με υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο.
Tip: Προτίμησε μικρά ψάρια, περιορίζοντας τον τόνο και τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια
Τέλος, σημαντικό ρόλο παίζει και η
ασφάλεια των τροφίμων. Στην εγκυμοσύνη χρειάζεται αποφυγή τροφίμων με αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης, όπως ωμά ή μισοψημένα κρέατα και αβγά, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά και τρόφιμα που δεν έχουν πλυθεί ή συντηρηθεί σωστά.
Σχόλια (0)