DIY: Σπιτικό σπαθόλαδο | Enallaktiko.gr

DIY: Σπιτικό σπαθόλαδο


Για το σπαθόχορτο (Hypericum Perforatum), γνωστό και ως βάλσαμο, βαλσαμόχορτο, υπερικό το διάτρητο κ.α., έχουμε μιλήσει σε άλλη ανάρτησή μας. Σήμερα θα δούμε πώς να παρασκευάσουμε το δικό μας, σπιτικό σπαθόλαδο, το οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτούσιο ή σαν βασικό συστατικό για την παρασκευή επουλωτικών κηραλοιφών.

Πότε ανθίζει το σπαθόχορτο;

Η περίοδος της ανθοφορίας του σπαθόχορτου ξεκινά νωρίς την Άνοιξη και - ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες - μπορεί να διαρκέσει μέχρι τις αρχές του Καλοκαιριού. Η κατάλληλη εποχή, ωστόσο, για να το συλλέξουμε είναι με το πέρας αυτής της περιόδου, όταν δηλαδή το φυτό έχει πλέον χάσει σημαντικό μέρος της υγρασίας του.

Πώς να το ξεχωρίσουμε;

Το σπαθόχορτο το βρίσκουμε σχεδόν παντού στη φύση, καθώς πρόκειται για ζιζάνιο και μπορούμε να το ξεχωρίσουμε εύκολα βάσει των εξωτερικών του χαρακτηριστικών. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα θάμνο με ύψος που μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 80 εκατοστά, ενώ διαθέτει πληθώρα μικρών ωοειδών φύλλων κίτρινο-πράσινου χρώματος. Πάνω σε αυτά μπορεί κανείς να διακρίνει διάσπαρτα κάποια μικροσκοπικά ημιδιαφανή στίγματα, τα οποία δίνουν την αίσθηση πως τα φύλλα είναι διάτρητα. Τέλος, τα άνθη του, τα οποία συγκεντρώνονται στην κορυφή των βλαστών του, διαθέτουν πέντε μεγάλα πέταλα με έντονο χρυσοκίτρινο χρώμα.

Βάλσαμο / Βαλσαμόχορτο / Σπαθόχορτο - Εναλλακτικό

Πώς να το συλλέξουμε;

Όπως ισχύει για κάθε βότανο που συλλέγουμε από τη φύση, η ορθή πρακτική συγκομιδής θέλει πάντοτε το φυτό να παραμένει ζωντανό. Με απλά λόγια, ποτέ δεν ξεριζώνουμε ένα φυτό που θέλουμε να υπάρχει και του χρόνου! Η συλλογή λοιπόν του σπαθόχορτου θα πρέπει να γίνεται με σεβασμό και φυσικά, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία που επιτρέπει τη συλλογή άγριων βοτάνων σε συγκεκριμένες περιόδους και μόνο για ατομική χρήση. 

Με δεδομένη τη μικρή προτεινόμενη δοσολογία για όλες τις μορφές χρήσης του βοτάνου, καθώς και τη σχετικά μικρή διάρκεια συντήρησης του λαδιού που πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε για την παρασκευή σπαθόλαδου, ένα μεγάλο βάζο γεμάτο με άνθη είναι υπεραρκετό για να καλύψει τις ανάγκες αρκετών ανθρώπων για έναν ολόκληρο χρόνο.

Βάλσαμο / Βαλσαμόχορτο / Σπαθόχορτο - Εναλλακτικό

Πώς φτιάχνεται το σπαθόλαδο;

Για να φτιάξουμε το δικό μας σπιτικό σπαθόλαδο, θα χρειαστούμε μόλις δύο συστατικά - σπαθόχορτο και λάδι. Σε γενικές γραμμές, η παρασκευή σπαθόλαδου είναι μία εύκολη διαδικασία που όμως απαιτεί υπομονή. Σε αντίθεση με τα λάδια ψυχρής έκθλιψης, διαδικασία κατά την οποία το τελικό προϊόν παράγεται μέσω πίεσης και χωρίς θερμική ή χημική επεξεργασία, το έλαιο του σπαθόχορτου αποτελεί προϊόν εμβάπτισης του φυτού σε κάποιο άλλο έλαιο (ψυχρής έκθλιψης) και της εναπόθεσής του σε σχετικά θερμό μέρος έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία παρασκευής του.

Ποιο λάδι να προτιμήσω για την παρασκευή σπαθόλαδου;

Για την παρασκευή σπαθόλαδου, τουλάχιστον στη χώρα μας, συνήθως χρησιμοποιείται το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, κυρίως λόγω της μεγάλης διαθεσιμότητάς του, αλλά και των ευεργετικών του ιδιοτήτων. Ωστόσο, μπορούμε κάλλιστα να χρησιμοποιήσουμε και παρθένο ηλιέλαιο (όχι το ραφιναρισμένο, με το οποίο συνήθως τηγανίζουμε).  

Υλικά:


Σαν πρώτη επιλογή θα πρέπει να έχετε το φρεσκοκομμένο σπαθόχορτο, το οποίο έχει αποξηρανθεί με φυσικό τρόπο κάτω από τον ήλιο. Σε αυτήν την περίπτωση, λοιπόν, γεμίστε το βάζο σας κατά τα 3/4, ώστε να μπορεί το βότανο να καλυφθεί στη συνέχεια με το λάδι.

Γεμίστε το βάζο μέχρι επάνω.
Εναλλακτικά, μπορείτε - όπως είπαμε - να χρησιμοποιήσετε παρθένο ηλιέλαιο.

Η βιταμίνη Ε είναι μία ουσία με σπουδαία αντιοξειδωτική δράση, η οποία παρέχει στο λάδι σας προστασία από την οξείδωση για σημαντικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η χρήση της προτείνεται (σε ποσοστό μεταξύ 0,2% και 2% επί του τελικού προϊόντος) ειδικά για τις περιπτώσεις παρασκευής μεγάλων ποσοτήτων σπαθόλαδου που ενδέχεται να μη χρησιμοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Διαδικασία:

1. Τοποθετούμε το σπαθόχορτο σε ένα αποστειρωμένο γυάλινο βάζο χωρητικότητας ενός λίτρου.

Εδώ είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως το βότανό μας δεν πρέπει να είναι νωπό, καθώς η περίσσια υγρασία θα προκαλέσει μούχλα στο τελικό προϊόν.

2. Προσθέτουμε το λάδι μέχρι το πρώτο χείλος του βάζου και σφραγίζουμε καλά με το καπάκι του.

Tip: Καλό είναι πάνω στο βάζο σας να σημειώσετε κάποιες πληροφορίες που μπορεί αργότερα να σας φανούν χρήσιμες, όπως η ημερομηνία παρασκευής του σπαθόλαδού σας και η ημερομηνία λήξης του ελαίου που χρησιμοποιήσατε.

3. Τοποθετούμε το βάζο σε σημείο που να το βλέπει όσο το δυνατόν περισσότερο ο ήλιος (τουλάχιστον κατά τις μεσημβρινές ώρες) και το αφήνουμε εκεί για 6-8 εβδομάδες.

4. Στραγγίζουμε το λάδι με ένα διπλωμένο τούλι και, αν χρειαστεί, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία με τη χρήση ενός χάρτινου φίλτρου καφέ.

Δημήτρης Τριανταφυλλίδης

Ο Δημήτρης Τριανταφυλλίδης είναι αρθρογράφος και υπεύθυνος του ηλεκτρονικού καταστήματος του Enallaktiko.gr

Σχόλιο: